Сэрца пампуе кроў па ўсім целе праз артэрыі. Сэрца праштурхоўвае кроў у крывяносныя сасуды пры кожным скарачэнні. Крывяны ціск узнікае з-за ўздзеяння крыві на сценкі артэрый, калі сэрца яе пампуе. Па меры павелічэння ціску нагрузка на сэрца ўзрастае. Гіпертэнзія, інакш вядомая як высокі або павышаны крывяны ціск, — гэта захворванне, якое характарызуецца ўстойліва павышаным ціскам у артэрыях.

Гіпертэнзія з'яўляецца асноўным фактарам рызыкі ў выпадку захворванняў і смерцяў у Еўрапейскім рэгіёне СААЗ. У 2019 годзе на яе прыходзілася амаль чвэрць (24%) усіх смерцяў і 13% выпадкаў інваліднасці. Павышаны крывяны ціск — значны фактар рызыкі смерцяў ад сардэчна-сасудзістых захворванняў. Акрамя таго, гэты фактар павышае іх цяжар для насельніцтва. Гіпертэнзія часта не мае прыкметных сімптомаў і таму застаецца незаўважанай. У выніку пачатковыя клінічныя праявы могуць быць вельмі сур'ёзнымі. Гаворка ідзе пра сардэчныя прыступы або інсульты з патэнцыяльна катастрафічнымі наступствамі. У Еўрапейскім рэгіёне СААЗ прыблізна 33% людзей з гіпертэнзіяй не ведаюць пра сваё захворванне. Нават тыя, хто быў дыягнаставаны, могуць атрымліваць недастатковае лячэнне.

Крывяны ціск — гэта паказчык, які запісваецца ў выглядзе двух лікавых значэнняў. Першая лічба (сісталічны ціск) паказвае ціск у крывяносных сасудах пры скарачэнні або пульсацыі сэрца. Другая лічба (дыясталічны ціск) паказвае ціск у крывяносных сасудах, калі сэрца знаходзіцца ў стане спакою паміж ударамі. Дыягназ гіпертэнзія ставіцца шляхам вымярэння сісталічнага крывянога ціску не менш за два разы, калі паказчык складае ≥ 140 мм рт.сл., і/або дыясталічнага крывянога ціску, калі ў абодвух выпадках паказчык складае ≥ 90 мм рт.сл.

Пераход на больш здаровае харчаванне, спыненне ўжывання тытуню і павелічэнне фізічнай актыўнасці могуць дапамагчы знізіць крывяны ціск. Некаторыя людзі ўсё ж пакутуюць ад гіпертаніі як і раней, нягледзячы на змены ў ладзе жыцця. У гэтым выпадку ўрач можа параіць прымаць лякарства або нават некалькі лекаў. Аптымальная мэтавая велічыня артэрыяльнага ціску можа вар'іравацца ў залежнасці ад дадатковых праблем са здароўем. Для большасці людзей аптымальныя лічбы крывянога ціску — ніжэй за 140/90.
Для кантролю артэрыяльнага ціску існуюць розныя стандартныя прэпараты, што часта прызначаюцца. Да іх ліку адносяцца інгібітары АПФ, блакатары рэцэптараў ангіятэнзіну-2, блакатары кальцыевых каналаў і дыурэцікі, напрыклад, гідрахлортыязід і хлорталідон.